Białystok szykuje debatę o wschodniej flance UE. Forum wraca 4 listopada 2026

4 listopada 2026 roku Białystok znów ma stać się miejscem, w którym spotkają się europejscy decydenci, samorządowcy, eksperci i biznes. Tego dnia w stolicy Podlasia odbędzie się Forum Spójności i Rozwoju Granicznego Unii Europejskiej – wydarzenie poświęcone przyszłości polityki spójności, bezpieczeństwu oraz rozwojowi regionów przygranicznych, ze szczególnym naciskiem na wschodnią granicę UE.

Organizację forum biorą na siebie Województwo Podlaskie oraz Miasto Białystok. Tegoroczna odsłona będzie drugą edycją inicjatywy, która – po ubiegłorocznej frekwencji i zasięgu dyskusji – weszła na stałe do kalendarza debat o wyzwaniach stojących przed regionami granicznymi. Obrady mają toczyć się pod dwoma hasłami: „Silne Regiony. Bezpieczna Europa” oraz „Nowa geografia europejskiej odporności”.

Przygotowania ruszyły: porozumienia z uczelniami i partnerami

Start przygotowań ogłoszono podczas spotkania, które odbyło się 17 czerwca. W jego trakcie podpisano porozumienia o współpracy z rektorami największych podlaskich uczelni oraz partnerami merytorycznymi wydarzenia. Jak podkreślano, taki krok ma znaczenie nie tylko organizacyjne – ma też wzmacniać współdziałanie samorządu, środowiska naukowego i instytucji publicznych w obszarze bezpieczeństwa i rozwoju.

W obliczu bezprecedensowych wyzwań geopolitycznych, gospodarczych i demograficznych dotykających wschodnią flankę Unii Europejskiej, województwo podlaskie przestaje być postrzegane jako peryferie Europy. Staje się miejscem, w którym wypracowywane są rozwiązania dotyczące bezpieczeństwa, rozwoju i odporności strategicznej całej Wspólnoty

Tadeusz Truskolaski, prezydent Białegostoku

O co toczy się gra: rekomendacje dla UE i perspektywa 2028–2034

Kluczowym zadaniem forum ma być przygotowanie rekomendacji dotyczących przyszłej polityki spójności Unii Europejskiej. Organizatorzy zapowiadają też mocne wybrzmienie głosu wschodnich regionów granicznych w europejskiej debacie, a także pracę nad rozwiązaniami, które realnie mają wspierać bezpieczeństwo, inwestycje i rozwój gospodarczy obszarów przygranicznych.

Ważnym wątkiem dyskusji ma być również to, w jaki sposób regiony graniczne powinny zostać włączone do prac nad nową perspektywą finansową UE na lata 2028–2034. To właśnie w tym kontekście ma paść wiele pytań o nowe instrumenty wsparcia, priorytety oraz rolę regionów na granicach Wspólnoty w budowaniu europejskiej odporności.

Zakres tematów: od finansowania po cyberbezpieczeństwo

Program forum ma dotykać spraw, które z perspektywy wschodniej flanki UE są dziś najbardziej palące. Wśród zapowiadanych bloków tematycznych znalazły się m.in.:

• finansowanie rozwoju oraz nowe instrumenty wsparcia dla wschodniej flanki UE,
• rozwój infrastruktury i inwestycji strategicznych,
• kapitał ludzki, demografię i przeciwdziałanie depopulacji,
• technologie dual-use, cyberbezpieczeństwo i innowacje,
• opracowanie założeń tzw. Doktryny Odporności Regionalnej.

W zapowiedziach programu pojawił się też punkt „Joga na wakacjach”, jednak zasadniczy ciężar rozmów ma dotyczyć polityk publicznych i mechanizmów, które mogą wzmocnić regiony graniczne w obliczu nowych ryzyk – od gospodarczych po związane z bezpieczeństwem.

Kto przyjedzie i dlaczego to ważne dla regionu

Forum ma zgromadzić przedstawicieli instytucji unijnych, administracji państw członkowskich UE, samorządów, środowisk biznesowych, naukowych oraz instytucji finansowych. Organizatorzy stawiają na formułę platformy wymiany doświadczeń i wspólnego wypracowywania rozwiązań, które mogą być później przenoszone na inne obszary leżące na granicach Unii Europejskiej.

Władze podkreślają, że sama organizacja wydarzenia wzmacnia pozycję Białegostoku jako miejsca ogólnoeuropejnej debaty o przyszłości wschodniej granicy UE. To także element promocji regionu jako przestrzeni współpracy międzynarodowej i rozmowy o inwestycjach, bezpieczeństwie oraz rozwoju Europy Wschodniej.

Druga edycja po sukcesie z 2025 roku

Forum w Białymstoku nie startuje od zera. Pierwsza edycja, zorganizowana w październiku 2025 roku, przyciągnęła około 900 uczestników z administracji publicznej, biznesu i instytucji europejskich. Taki wynik potwierdził, że dyskusja o polityce spójności i bezpieczeństwie na granicach UE może mieć mocny, praktyczny wymiar właśnie w regionach, których te wyzwania dotyczą bezpośrednio.

Druga odsłona zaplanowana na 4 listopada 2026 roku ma kontynuować tę linię: połączyć głos samorządów, wiedzę ekspertów oraz perspektywę instytucji europejskich w rozmowie o tym, jak budować odporność i rozwój na granicy Unii Europejskiej.