Weekend z temperaturą do 35–36°C w Podlaskiem. Sprawdź, jak bezpiecznie przetrwać upał

To będzie weekend, w którym lepiej dwa razy sprawdzić, czy w plecaku jest woda, a w domu opuszczone rolety. Synoptycy zapowiadają, że w dniach 27–28 czerwca do Białegostoku i całego województwa podlaskiego napłynie fala upałów. W sobotę i niedzielę temperatura ma przekraczać 30°C, a w niedzielę termometry mogą pokazać nawet 35-36°C.

Takie warunki to nie tylko dyskomfort. Wysokie temperatury zwiększają ryzyko odwodnienia i przegrzania, a w skrajnych przypadkach mogą doprowadzić do udaru słonecznego lub udaru cieplnego - sytuacji, która realnie zagraża zdrowiu, a nawet życiu. Warto znać objawy ostrzegawcze i zasady, które pomagają przetrwać gorące dni bez niepotrzebnego ryzyka.

Co dzieje się z organizmem w upał i kiedy reagować

Upał obciąża cały organizm, ale szczególnie układ krążenia i nerwowy. Pojawiają się senność, rozdrażnienie, spada koncentracja i efektywność - co ma znaczenie m.in. dla kierowców. W razie udaru mogą wystąpić m.in. silne bóle i zawroty głowy, nudności, gorączka, szum w uszach, drgawki, a także przyspieszone tętno i oddech. Niepokojący jest też gwałtowny wzrost temperatury ciała, który może stać się bezpośrednim zagrożeniem życia.

Jeżeli pojawiają się zawroty głowy, osłabienie, niepokój albo wyjątkowo dotkliwe pragnienie i ból głowy, nie należy tego bagatelizować. W takiej sytuacji trzeba szukać chłodniejszego miejsca, a gdy stan się pogarsza - wezwać pomoc.

Jeśli odczuwasz zawroty głowy, osłabienie, niepokój lub dotkliwe pragnienie i ból głowy, zadzwoń pod numer alarmowy (tel. 112).

Miasto Białystok

Ważna uwaga dla osób przyjmujących leki: w czasie upałów warto pozostawać w stałym kontakcie z lekarzem, by ustalić, jak preparaty wpływają na termoregulację organizmu oraz równowagę wodno-elektrolitową.

Dom, praca, słońce: proste zasady, które robią różnicę

Najwyższe temperatury pojawiają się zwykle między godz. 15.00 a 18.00, natomiast największe promieniowanie UV notuje się między godz. 12.00 a 13.00. W praktyce oznacza to jedno: jeśli nie musisz, nie planuj wtedy aktywności na zewnątrz.

W mieszkaniu najlepiej zatrzymać upał na zewnątrz. W dzień warto ograniczać dopływ gorącego powietrza, szczególnie po stronie mocno nasłonecznionej, a wietrzyć wtedy, gdy temperatura spada. Dla organizmu liczy się też ubiór - lekki, przewiewny, najlepiej z naturalnych tkanin i w jasnych kolorach, bo pomaga w termoregulacji.

• W ciągu dnia zamykaj okna i żaluzje, zwłaszcza od strony słońca.
• Wietrz nad ranem i w nocy, jeśli pozwalają na to warunki bezpieczeństwa.
• Noś jasną, lekką odzież z tkanin naturalnych.
• Unikaj nagłych skoków temperatury - wyjście z klimatyzacji prosto w skwar może skończyć się szokiem termicznym.

Także opalanie wymaga rozsądku. Zbyt długie przebywanie na słońcu sprzyja przegrzaniu, a skórę łatwo poparzyć. Zalecane jest, by na słońcu przebywać nie dłużej niż 2 godziny dziennie i stosować kremy ochronne. Trzeba jednak pamiętać, że kosmetyki z filtrem nie „załatwiają sprawy” w całości - zmniejszają ryzyko oparzeń, ale nie gwarantują pełnej ochrony.

Stopnie ochrony SPF (sun protection factor) dzielą się następująco:

• SPF 2–6 – słaby
• SPF 9–12 – średni
• SPF 15–25 – wysoki
• SPF 30–50 – bardzo wysoki
• SPF >50 – ultra wysoki

Krem warto nałożyć przed wyjściem na słońce. Ochrona słabnie z czasem, dlatego preparat trzeba aplikować ponownie po spoceniu się, po pływaniu lub po wytarciu skóry ręcznikiem.

Wysiłek, woda i podróż samochodem: gdzie najłatwiej o błąd

W upał intensywny wysiłek fizyczny w najgorętszej porze dnia może szybko doprowadzić do odwodnienia, utraty minerałów i skurczów mięśni, a nawet do przegrzania organizmu lub udaru cieplnego. To ważny sygnał dla osób biegających czy trenujących na świeżym powietrzu - lepiej przenieść aktywność na wczesny ranek albo późny wieczór.

Nad wodą z kolei łatwo zapomnieć o ostrożności, zwłaszcza gdy ciało jest rozgrzane po opalaniu. Nie należy gwałtownie wchodzić do wody bezpośrednio po leżeniu na słońcu. Bezpieczniej jest najpierw opłukać ciało (twarz, klatkę piersiową) wodą, do której zamierzamy wejść, a dopiero potem zanurzać się stopniowo.

Upał daje się we znaki również kierowcom. Wysoka temperatura osłabia koncentrację i refleks, dlatego w trakcie podróży warto częściej robić przerwy i odpoczywać w cieniu.

Dzieci, seniorzy i zwierzęta: grupy, które wymagają szczególnej ochrony

Najbardziej narażone na skutki upału są dzieci i osoby starsze. Dzieci nie powinny przebywać na zewnątrz w najgorętszych godzinach dnia. Jeśli wyjście jest konieczne, trzeba zadbać o jasny, przewiewny strój i nakrycie głowy - najlepiej czapkę z daszkiem. Warto też osłaniać wózek przed słońcem, nawet jeśli stoi w cieniu, np. parasolką. Dziecku należy podawać letnie (nie zimne) napoje: wodę mineralną, sok lub ziołowe i/lub owocowe herbatki, a w razie potrzeby kąpać w letniej (nie zimnej) wodzie.

Seniorzy w czasie wysokich temperatur - jeśli tylko mogą - nie powinni wychodzić z domu. Gdy wyjście jest niezbędne, konieczne jest nakrycie głowy. Trzeba też pamiętać, że osoby starsze często przyjmują więcej leków, a odwodnienie może zwiększać ich stężenie w organizmie nawet do poziomu zagrażającego życiu. Dlatego tak ważne jest uważne obserwowanie samopoczucia.

Podczas fali upałów łatwo zapomnieć również o zwierzętach. Wysoka temperatura może prowadzić u nich do przegrzania, a zwierzęta stałocieplne nie mają gruczołów potowych. Psy regulują temperaturę m.in. przez dyszenie i odparowywanie śliny z jęzora. Z tego powodu pozostawienie psa w samochodzie na słońcu jest skrajnie niebezpieczne.

Pod żadnym pozorem nie zostawiaj dzieci i zwierząt w zaparkowanym pojeździe - w nagrzanym aucie temperatura może przekraczać nawet 50-60°C.

Co jeść i czego unikać, gdy termometr przekracza 30°C

Za upał uznaje się sytuację, gdy temperatura powietrza przekracza 30°C - a właśnie takie wartości mają pojawić się w Podlaskiem w nadchodzący weekend. W takie dni lepiej stawiać na lekkie posiłki. Owoce i warzywa pomagają uzupełniać wodę, minerały i witaminy. Ciężkie, tłuste, smażone i wysokokaloryczne potrawy dodatkowo obciążają organizm, który i tak pracuje intensywniej, by się schłodzić.

Wysokie temperatury sprzyjają też namnażaniu bakterii salmonelli, dlatego trzeba uważać na jedzenie - unikać potraw z surowych jajek i pamiętać o częstym, dokładnym myciu rąk. Niewskazany jest również alkohol, bo sprzyja odwodnieniu.

Fala gorąca w Białymstoku i województwie podlaskim może potrwać krótko, ale w szczycie przynieść bardzo wysokie wartości. Rozsądne planowanie dnia, ostrożność na słońcu i szybka reakcja na niepokojące objawy to najprostsza droga, by bezpiecznie przeczekać 27–28 czerwca.