Polska kupi trzy okręty podwodne A26. W Gdyni zamknięto kolejny etap programu Orka
W Gdyni podpisano umowę na trzy okręty podwodne dla Marynarki Wojennej
W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, podczas których sfinalizowano kolejny etap programu Orka. Najważniejszym rezultatem spotkania było podpisanie umowy na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP. Decyzja zapadła w trybie międzyrządowym, w ramach rozmów prowadzonych przez przedstawicieli obu państw. Miejscem ogłoszenia była Gdynia, wskazywana jako symboliczne centrum polskiej Marynarki Wojennej.
Podczas spotkania podpisano również inne dokumenty dotyczące współpracy polsko-szwedzkiej. Szef rządu Donald Tusk poinformował, że pakiet porozumień obejmuje nie tylko program Orka, ale też kolejne obszary wspólnych działań. Wypowiedzi uczestników wskazywały, że chodzi zarówno o bezpieczeństwo, jak i o współpracę przemysłową. Strona polska podkreśliła, że przygotowanie tej decyzji wymagało długich negocjacji i wielu działań organizacyjnych.
"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Umowa została określona jako najważniejszy kontrakt w historii polskiej Marynarki Wojennej. Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz zaznaczył, że program Orka przez 30 lat nie doczekał się finału, a jego zamknięcie nastąpiło dopiero teraz. W praktyce oznacza to przejście od wieloletnich zapowiedzi do formalnego zakontraktowania sprzętu dla sił morskich. Dla Marynarki Wojennej to decyzja o znaczeniu operacyjnym, ale też symbolicznym, bo dotyczy jednego z najdłużej oczekiwanych programów modernizacyjnych.
"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"
Władysław Kosiniak-Kamysz, minister obrony narodowej
- Podpisano umowę na zakup 3 okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP.
- Konsultacje międzyrządowe odbyły się w Gdyni.
- Program Orka czekał na finał przez 30 lat.
- Premier Szwecji mówił o przedsięwzięciu wartym 50 miliardów koron szwedzkich.
- Rozmowy odbyły się w ramach Partnerstwa Strategicznego odnowionego w listopadzie 2024 roku w Harpsund.
Nowy etap współpracy Polski i Szwecji na Bałtyku
Spotkanie w Gdyni miało szerszy wymiar niż sam zakup okrętów. Obie strony potwierdziły, że współpraca polsko-szwedzka wchodzi w nowy etap strategicznego partnerstwa. W centrum tej współpracy znalazło się bezpieczeństwo Morza Bałtyckiego, które oba państwa chcą wzmacniać wspólnie. Politycy wskazali, że chodzi o działania przeciw zagrożeniom militarnym, prowokacjom oraz aktywności określanej jako rosyjska flota cieni.
Wyrazem tego kierunku ma być ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego. Z zapowiedzi wynika, że ma on opierać się na współpracy politycznej, wojskowej oraz w obszarze przemysłu obronnego. To oznacza, że rozmowy nie zakończyły się na pojedynczej umowie zakupowej, lecz mają prowadzić do stałych mechanizmów działania między oboma państwami. Dla regionu oznacza to próbę budowy wspólnego systemu reagowania na zagrożenia wokół Bałtyku.
"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier Szwecji Ulf Kristersson wskazał, że porozumienie dotyczące okrętów podwodnych jest dużym kamieniem milowym w relacjach obu państw. Zwrócił uwagę na skalę przedsięwzięcia i podał jego wartość w wysokości 50 miliardów koron szwedzkich. Jednocześnie podkreślono, że relacja nie ma jednostronnego charakteru. Polska kupuje okręty podwodne, natomiast Szwecja pozyskuje okręt ratowniczy i zestawy Piorun, co ma potwierdzać równorzędność partnerstwa.
"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"
Ulf Kristersson, premier Królestwa Szwecji
Rząd zapowiedział, że program Orka ma być nie tylko zakupem uzbrojenia, ale początkiem długofalowej współpracy przemysłowej. W tym kontekście wskazano na rozwój polskiego przemysłu obronnego jako jeden z priorytetów. Współpraca ze Szwecją ma stać się impulsem do wzmacniania krajowych zdolności produkcyjnych i technologicznych. To ważne z punktu widzenia przyszłych zamówień, serwisu sprzętu i udziału polskich podmiotów w łańcuchu dostaw.
Bezpieczeństwo regionu i wspólne stanowisko wobec zagrożeń
Konsultacje przeprowadzono w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego, podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku. W rozmowach uczestniczyli ministrowie odpowiedzialni za obronę narodową, sprawy zagraniczne, finanse, kulturę i dziedzictwo narodowe oraz infrastrukturę. Taki skład delegacji pokazuje, że spotkanie miało charakter szeroki i obejmowało nie tylko wojskowość, ale też inne pola współpracy państwowej. Formalny tryb międzyrządowy nadał ustaleniom rangę strategiczną.
Premier Donald Tusk podkreślał, że Polska i Szwecja konsekwentnie współpracują po to, by Morze Bałtyckie było obszarem pokoju i bezpieczeństwa. Wskazał przy tym na odpowiedzialność za przyszłość regionu i bezpieczeństwo kolejnych pokoleń. Z kolei minister Władysław Kosiniak-Kamysz zaznaczył, że oba państwa uczestniczą w budowie nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO. W praktyce oznacza to traktowanie współpracy dwustronnej jako elementu szerszego systemu sojuszniczego.
"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"
Władysław Kosiniak-Kamysz, minister obrony narodowej
Strony podkreśliły też zgodność ocen dotyczących zagrożeń dla bezpieczeństwa Europy. Polska i Szwecja deklarują dalsze wsparcie Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Jednocześnie oba państwa opowiadają się za zdecydowanymi działaniami na rzecz bezpieczeństwa Morza Bałtyckiego, wolnego od prowokacji, zagrożeń militarnych i aktywności rosyjskiej floty cieni. W ocenie uczestników rozmów wspólne działania regionalne już zwiększyły bezpieczeństwo obywateli państw położonych nad Bałtykiem, a przystąpienie Szwecji do NATO dodatkowo wzmocniło ten układ.
"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"
Ulf Kristersson, premier Królestwa Szwecji
Wypowiedzi po zakończeniu konsultacji wskazują, że zakup trzech okrętów A26 został przedstawiony jako część szerszego układu politycznego, wojskowego i przemysłowego. Decyzję podjęto wspólnie, na poziomie rządów obu państw, w formule konsultacji międzyrządowych. Dla Polski oznacza to jednoczesne uruchomienie dużego programu modernizacji Marynarki Wojennej i wzmocnienie współpracy w regionie Bałtyku. Dla mieszkańców kraju najważniejszy pozostaje wymiar bezpieczeństwa, bo to właśnie on był osią wszystkich ogłoszonych w Gdyni decyzji.