Władysław Duczko

archeolog
21.02.1946 11.03.2025 Białystok

Biografia

Władysław Duczko (1946–2025) był polskim archeologiem, który pracował zarówno w Szwecji, jak i w Polsce, specjalizującym się w dziejach i sztuce wczesnośredniowiecznej Skandynawii, Europy Wschodniej, Polski oraz Bizancjum.

Studiował archeologię powszechną na Uniwersytecie Warszawskim, a po emigracji do Szwecji w 1969 roku kontynuował studia z archeologii skandynawskiej i historii sztuki na Uniwersytecie Uppsalskim oraz numizmatyką na Uniwersytecie Sztokholmskim. W 1986 obronił w Instytucie Archeologii w Uppsali doktorat na temat ozdób odkrytych w grobach Birka, gdzie w 1979 prowadził badania wielkiego kopca na stanowisku Orknösen.

W 1990 roku został docentem na Uniwersytecie Uppsalskim. Przez wiele lat należał do Birka-kommitté, komitetu przy Królewskiej Szwedzkiej Akademii Literatury, Historii i Starożytności, zajmującego się opracowywaniem i publikowaniem zabytków z Birki. Jako bizantynista kierował także przez siedem lat pracą Szwedzkiego Towarzystwa Bizantologicznego.

W latach 90. XX wieku kierował badaniami wykopaliskowymi Starej Uppsali (Gamla Uppsala), ważnego ośrodka kultowo-politycznego państwa Szwedów. Międzynarodowe uznanie przyniosła mu książka Viking Rus (2004, polskie wydanie 2006), która nowatorsko omawia osadnictwo Skandynawów w Europie Wschodniej i korzenie państwowości ruskiej. Powstała w serii The Northern World Brill, a za polską edycję autor otrzymał Nagrodę Klio (I stopnia) w 2007 roku.

W 2005 roku wrócił do Polski, aby wykładać archeologię na Wyższej Szkole Humanistycznej, a następnie Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku, gdzie obejmował funkcję kierownika Katedry Archeologii i Antropologii Wydziału Historycznego. W 2006 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego. Od 2013 roku kierował grantami naukowymi dotyczącymi badań nad pochodieniem srebra w przedmiotach ze skarbów wczesnośredniowiecznych znajdowanych na terenie Polski oraz nad technologiami wyrobu ozdób zachodniosłowiańskich ze skarbów polskich i skandynawskich. Do 2017 roku opublikował kilka książek i ponad 100 artykułów naukowych w siedmiu językach (polskim, szwedzkim, duńskim, norweskim, angielskim, niemieckim i rosyjskim).

Był zwolennikiem koncepcji, że chrzest Mieszka I odbył się dopiero w 968 r. lub nawet później.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Autor monografii Viking Rus (2004) w serii The Northern World Brill.
Polskie wydanie Ruś wikingów (2006) oraz Nagroda Klio I stopnia (2007).
Habilitacja uzyskana w 2006.
Kierownik Katedry Archeologii i Antropologii w Pułtusku od 2005.
Kierowanie grantami od 2013 nad pochodzeniem srebra i technologiami ozdób w skarbach wczesnośredniowiecznych.

Ciekawostki

Obronił doktorat w Uppsali w 1986 roku na temat ozdób odkrytych w grobach Birka.
Przez siedem lat pełnił funkcję przewodniczącego Szwedzkiego Towarzystwa Bizantologicznego.
Książka Viking Rus (2004) przyniosła mu międzynarodowy rozgłos.

Udostępnij