85. rocznica egzekucji w Lesie Pietrasze. Białystok uczci pamięć Jakuba Szapiro

W lipcu mija 85. rocznica tragicznych wydarzeń w Lesie Pietrasze, gdzie Niemcy zamordowali około 5 tys. Żydów. Wśród ofiar znalazł się Jakub Szapiro, białostocki esperantysta i działacz społeczny. Miasto zaplanowało uroczystości upamiętniające tę rocznicę.

Uroczystości pod tablicą przy Lipowej

W piątek, 12 lipca, o godzinie 9.00 pod tablicą pamiątkową przy kamienicy Lipowa 31/33 w Białymstoku złożone zostaną kwiaty. To właśnie w tym miejscu mieszkał i pracował Jakub Szapiro, jeden z najbardziej znanych białostockich esperantystów.

Tablica przypomina o postaci, która odegrała ważną rolę w życiu miasta. Szapiro był sekretarzem miasta i to on doprowadził do zmiany nazwy ulicy Zielonej na Zamenhofa. Dzięki jego staraniom Białystok stał się 3. środowiskiem esperantystów w Polsce, po Warszawie i Krakowie.

Esperantysta i tłumacz

Jakub Szapiro był nie tylko działaczem, ale i twórcą. Założył Towarzystwo Esperanckie im. Zamenhofa w Białymstoku. Był autorem przewodnika po Białymstoku w języku esperanto, a także tłumaczył literaturę z polskiego, rosyjskiego i jidysz na ten międzynarodowy język.

Jego działalność na rzecz esperanta i popularyzacji Białegostoku na świecie była niezwykle istotna. Dzięki niemu miasto zyskało rozpoznawalność w międzynarodowym ruchu esperanckim, a dziedzictwo Ludwika Zamenhofa było pielęgnowane i rozwijane.

Pamięć o ofiarach i bohaterach

Jakub Szapiro został aresztowany po wkroczeniu Niemców do Białegostoku w 1941 roku. Jego życie zakończyło się tragicznie w Lesie Pietrasze, gdzie Niemcy przeprowadzili dwie egzekucje – 3 i 12 lipca 1941 r. W ich wyniku zginęło około 5 tys. Żydów, w tym wielu przedstawicieli białostockiej inteligencji.

Wojnę przeżyła siostrzenica Szapiro, Felicja Raszkin-Nowak, która w swojej książce „Moja gwiazda” opisała losy rodziny i dramatyczne wydarzenia tamtych dni. Dziś postać Jakuba Szapiro jest upamiętniana na wiele sposobów. Jest bohaterem muralu przy ulicy Zamenhofa, a także patronem jednej z miejskich ulic. W 2024 r. poświęcono mu Stolperstein, czyli Kamień Pamięci, który przypomina o jego życiu i śmierci.

Dlaczego to ważne dla mieszkańców?

Rocznica egzekucji w Lesie Pietrasze to nie tylko historia, ale także przestroga i zobowiązanie do pamięci. Dla mieszkańców Białegostoku to okazja, by oddać hołd ofiarom i poznać losy ludzi, którzy tworzyli to miasto. Jakub Szapiro to postać, która łączy w sobie wiele wątków: lokalny patriotyzm, działalność społeczną i międzynarodowe zaangażowanie.

Zastępca prezydenta Białegostoku Rafał Rudnicki podkreśla, że Szapiro to barwna i zasłużona postać, która budzi podziw i szacunek. Jego życie i działalność są dowodem na to, jak wiele może zdziałać jedna osoba, a pamięć o nim jest ważnym elementem tożsamości miasta.

Co dalej?

Uroczystości przy ulicy Lipowej 31/33 to główny punkt obchodów 85. rocznicy. Mieszkańcy będą mogli w ten sposób oddać hołd wszystkim ofiarom Lesa Pietrasze i uczcić pamięć Jakuba Szapiro. To także okazja do refleksji nad historią Białegostoku i jego wielokulturowym dziedzictwem, które warto pielęgnować i przekazywać kolejnym pokoleniom.