Miliony wniosków i miliardy ulg: jak działają wakacje składkowe dla firm w 2026 roku

Jeden miesiąc bez składek społecznych, a firma nadal „na bieżąco” z ubezpieczeniem – wakacje składkowe miały być prostą ulgą dla najmniejszych biznesów. Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że rozwiązanie przyjęło się na dobre: ZUS obsłużył już 3,2 miliona wniosków, a łączna wartość zwolnień przekroczyła 4,2 mld zł.

Program działa od grudnia 2024 r. i pozwala przedsiębiorcy raz w roku wskazać jeden miesiąc, w którym nie opłaca za siebie składek na ubezpieczenia społeczne. Co istotne, należności za ten okres finansowane są z budżetu państwa, a czas zwolnienia jest brany pod uwagę przy ustalaniu prawa do emerytury oraz renty. Ulga obejmuje też Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy – ale już nie składkę zdrowotną.

Co daje przedsiębiorcy miesiąc „wakacji” od składek

Według ZUS rozwiązanie nie wymusza wstrzymania działalności. Przedsiębiorca może pracować normalnie, sprzedawać, fakturować i osiągać przychody – albo potraktować miesiąc zwolnienia jako realną przerwę w prowadzeniu firmy.

„Przedsiębiorca zachowuje w tym czasie ciągłość ubezpieczenia, a przede wszystkim może w trakcie wakacji składkowych nadal prowadzić działalność, osiągać przychody i wystawiać faktury, ale może również zdecydować się na odpoczynek i skorzystać z możliwości jakie daje pracownikom urlop – wybór należy do niego”.

Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskim

W praktyce zwolnienie dotyczy składek liczonych od najniższej obowiązującej podstawy. Jeśli ktoś opłaca preferencyjne składki, budżet państwa pokrywa je w wysokości 30% minimalnego wynagrodzenia. Przy tzw. pełnych składkach podstawą jest 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Trzeba jednak pamiętać o ograniczeniach: składka zdrowotna nadal pozostaje do opłacenia przez przedsiębiorcę, a ulga nie obejmuje składek za pracowników, zleceniobiorców ani osoby współpracujące.

Kto może skorzystać i jakie warunki trzeba spełnić

Wakacje składkowe są adresowane do osób prowadzących działalność wpisaną do CEIDG (w tym do wspólników spółek cywilnych) oraz do komorników sądowych. Sam wpis jednak nie wystarczy – ZUS wskazuje zestaw kryteriów, które trzeba spełnić, aby zwolnienie zostało przyznane.

• w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku podlegać ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej przez co najmniej jeden dzień,
• mieć zgłoszonych do ubezpieczeń maksymalnie 10 osób, łącznie z przedsiębiorcą,
• osiągnąć przychód z działalności nieprzekraczający równowartości 2 mln euro w co najmniej jednym z dwóch poprzednich lat,
• spełniać warunki dotyczące pomocy de minimis, której wartość w ciągu ostatnich trzech lat nie może przekroczyć 300 tys. euro,
• nie wykonywać w bieżącym ani poprzednim roku działalności na rzecz byłego pracodawcy w takim samym zakresie, w jakim wcześniej wykonywał pracę na etacie.

Osobny wątek dotyczy dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Tu również można uzyskać zwolnienie, ale tylko przy spełnieniu warunków dotyczących podlegania temu ubezpieczeniu we właściwych miesiącach.

„Jeśli przedsiębiorca zdecydował się opłacać dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, to gdy ubiega się o wakacje składkowe może zostać zwolniony z opłacania tej składki, pod warunkiem podlegała ubezpieczeniu chorobowemu przez co najmniej jeden dzień w miesiącu przed złożeniem wniosku oraz w miesiącu, którego wniosek dotyczy”.

Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskim

Wniosek tylko online. Terminy są kluczowe

Zwolnienie nie jest przyznawane automatycznie – potrzebny jest wniosek RWS, który można wysłać wyłącznie elektronicznie przez profil płatnika na eZUS. ZUS podkreśla też ważną zasadę: wniosek składa się w miesiącu poprzedzającym ten, w którym chcemy skorzystać z ulgi.

1. Zaloguj się na profil płatnika na eZUS.
2. Wypełnij i wyślij wniosek RWS.
3. Zrób to w miesiącu poprzedzającym planowany miesiąc zwolnienia (np. za lipiec – do końca czerwca; za sierpień – w lipcu, najpóźniej do 31 lipca).

Wspólnicy spółek cywilnych również mogą sięgnąć po ulgę, ale muszą pamiętać o formalności: wniosek składa się z indywidualnego konta płatnika na eZUS, a nie z profilu spółki.

Największe zainteresowanie zimą – liczby z ZUS

Z dotychczasowych danych wynika, że przedsiębiorcy szczególnie chętnie wybierają miesiące zimowe. Grudzień 2024 r., czyli pierwszy miesiąc funkcjonowania programu, przyniósł ponad 1,2 mln firm korzystających z rozwiązania. W całym 2025 r. najwięcej wniosków dotyczyło również grudnia – 366 tys., a dalej stycznia – 323 tys. oraz listopada – 202 tys. W 2026 r. jak dotąd najwięcej wniosków złożono w styczniu – blisko 134 tys.

Choć wakacje składkowe są jedną z form ulgi, ZUS przypomina również o innych rozwiązaniach dla firm, które mają przejściowe kłopoty finansowe – w tym o możliwości odroczenia terminu płatności albo rozłożenia należności na raty. Dla wielu mikroprzedsiębiorców kluczowe jest jednak to, że wakacje składkowe dają przewidywalny „oddech” raz w roku – bez utraty ciągłości ubezpieczenia.