Kartony po napojach i folia zyskują drugie życie. Białystok uruchamia innowacyjną linię produkcji płyt kompozytowych

Co wspólnego mają kartony po napojach z ławkami na białostockich skwerach? Odpowiedź brzmi: nowoczesna technologia. Miejska spółka LECH uruchomiła w Zakładzie Utylizacji Odpadów Komunalnych w Hryniewiczach doświadczalną linię do produkcji Ekologicznej Płyty Kompozytowej (EPK). Z tego właśnie materiału wykonane zostały nowe ławki, które od 28 lipca stoją przy cerkwi św. Mikołaja, Pałacyku Gościnnym oraz w Alei Bluesa. Białystok stawia kolejny krok w rozwoju gospodarki obiegu zamkniętego, a odpady, które dotąd uchodziły za jedne z najtrudniejszych do zagospodarowania, zamieniają się w pełnowartościowy produkt.

Jak powstaje Ekologiczna Płyta Kompozytowa?

Technologia opracowana we współpracy z naukowcami Politechniki Poznańskiej pozwala na przetworzenie dwóch strumieni odpadów: kartonów po napojach (stanowiących 70% składu) oraz folii polietylenowej (30%). Proces produkcji rozpoczyna się od rozdrobnienia, suszenia i precyzyjnego wymieszania surowców. Następnie mieszanka trafia pod prasę, gdzie poddawana jest wysokiemu ciśnieniu oraz temperaturze około 230°C. Gotowa płyta ma wymiary 2×1 m i grubość od 6 do 20 mm – w zależności od przeznaczenia.

Linia produkcyjna działa w Hryniewiczach, a sam produkt uzyskał już wymagane atesty. Kluczowym momentem było wydanie w 2026 r. Pozwolenia Zintegrowanego, które formalnie nadało płycie status towaru, a nie odpadu. To otwiera drogę do komercyjnej sprzedaży EPK i jej szerokiego stosowania.

Od ławki po elementy dźwiękochłonne – gdzie trafi płyta?

Ekologiczna Płyta Kompozytowa może zastąpić tradycyjne materiały drewnopochodne, takie jak MDF czy OSB. Jej potencjalne zastosowania obejmują budownictwo, transport, logistykę, meblarstwo oraz małą architekturę. Z płyty można wykonywać panele techniczne i dźwiękochłonne, elementy magazynowe, palety, zabezpieczenia transportowe, a także ławki, tarasy, pomosty czy nośniki reklamowe.

Pierwsze efekty widać już w przestrzeni miejskiej Białegostoku. Z EPK wykonano cztery ławki: dwie na skwerze przy ul. Lipowej (przy cerkwi św. Mikołaja), jedną przy Alei Bluesa oraz jedną na skwerze przy Pałacyku Gościnnym. Zastępca prezydenta Tomasz Klim zapowiedział również, że miasto planuje ustawić wodopojki dla zwierząt wykonane z tego samego materiału. – Ławki są dla mieszkańców, ale mamy też propozycję dla ich czworonożnych przyjaciół. To poidełka z płyty EPK dla zwierząt, przydatne zwłaszcza podczas spacerów w upalne dni – podkreślił Klim.

Gospodarka obiegu zamkniętego w praktyce

Białystok od lat stawia na recykling. Jak zaznacza urząd, województwo podlaskie jest liderem w tej dziedzinie, a stolica regionu poddaje recyklingowi 53% odpadów – to jeden z najlepszych wyników w kraju. Nowa linia w Hryniewiczach to nie jedyne działanie spółki LECH. – Płyty i to, do czego można je wykorzystać, to nie wszystko, co proponuje spółka Lech. To jeden z naszych pomysłów na recykling. Utworzyliśmy też nowoczesną kompostownię, oferujemy kruszywo z recyklingu przeznaczone dla branży budowlanej. I to nie jest nasze ostatnie słowo w tym temacie – mówi prezes spółki LECH Michał Stefanowicz.

Prezydent Tadeusz Truskolaski podkreśla praktyczny wymiar innowacji: – To przykład innowacji, która powstała z myślą o środowisku, ale ma też bardzo praktyczny wymiar. Z odpadów, które do tej pory były jednymi z najtrudniejszych do zagospodarowania, powstaje trwały materiał o szerokim zastosowaniu. Cieszę się, że to właśnie miejska spółka LECH wdrożyła rozwiązanie, które może stać się inspiracją dla innych samorządów i przedsiębiorstw zajmujących się gospodarką odpadami – cytuje prezydenta.

Co dalej z EPK?

Uruchomienie linii doświadczalnej to dopiero początek. Produkcja Ekologicznej Płyty Kompozytowej ma być systematycznie rozwijana, a spółka LECH już zapowiada kolejne pomysły na zagospodarowanie odpadów. Dla mieszkańców Białegostoku oznacza to nie tylko nowe, trwałe i ekologiczne elementy małej architektury, ale także realny wkład w zmniejszenie ilości składowanych śmieci. Jeśli technologia się sprawdzi, może zostać wdrożona w innych zakładach w kraju.

Informacje przekazało Miasto Białystok.